مقاوت حشرات به آفتکش ها
مقاوت حشرات به آفتکش ها
علت مقاومت آفات به حشرهکشها از نظر علمی و گیاهپزشکی را میتوان با در نظر گرفتن مفاهیم ژنتیک، فیزیولوژی، و بومشناسی توضیح داد که به شرح زیر می باشد:
1) پایهٔ ژنتیکی مقاومت :
در جمعیت طبیعی هر آفت (مثل شته، کرم ساقهخوار، مگس میوه و غیره) تعدادی از افراد بهصورت ذاتی یا جهشیافته دارای ژنهایی هستند که باعث تحمل یا مقاومت نسبی، نسبت به یک مادهی شیمیایی خاص میشود.
هنگامی که حشرهکش استفاده میشود افراد جمعیت واکنش های متفاوت بروز می دهند بطور خلاصه:
الف) افراد حساس (غیر مقاوم) از بین میروند
ب) افراد دارای ژن مقاوم زنده میمانند و تولیدمثل میکنند
ج) نسل بعدی بیشتر از این ژنهای مقاوم را دارد
با تکرار این چرخه، جمعیت بهتدریج **بهطور کامل مقاوم** میشود و این پدیده نمونه از انتخاب طبیعی
است.(Natural Selection)
2) ساز و کارهای فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی مقاومت شامل :
الف )مقاومت متابولیکی
افزایش تجزیه سم و فعالیت آنزیمهای سمزدا مانند:
استرازها (Esterases)
مونواکسیژنازها (P450s)
گلوتاتیون-S-ترانسفرازها (GSTs)
. این آنزیمها حشره کش را قبل از رسیدن به محل اثر، تجزیه و غیرفعال میکنند
ب) تغییر محل اثر سم
جهش در ژنهایی و تغییر در ساختار پروتئینی که محل اثر حشرهکش را میسازند (مثلاً گیرندههای عصبی یا آنزیمهای هدف)، بهطوریکه سم دیگر نمیتواند مؤثر باشد.
ج) مقاومت فیزیولوژیکی یا نفوذپذیری کاهشیافته:
. تغییر در کوتیکول بدن آفت یا دیواره سلولی که نفوذ حشرهکش را کاهش میدهد
3) دلایل مدیریتی و گیاهپزشکی:
عوامل مدیریتی نیز نقش مهمی دارند، از جمله :
الف) استفاده مکرر و بیش ازحد از یک نوع حشره کش با یک مکانیسم اثر فشار انتخابی بالا و تسریع بروز مقاومت.
ب) دوزهای نامناسب (بهویژه دوزهای پایینتر از حد مؤثر) باعث زنده ماندن افراد نیمهمقاوم و انتقال ژن مقاومت میشود.
ج) رعایت نکردن تناوب در مصرف حشرهکشها با مکانیزم اثر متفاوت.
د) سمپاشی بیش از حد یا بیموقع موجب نابودی دشمنان طبیعی آفات و در نتیجه افزایش جمعیت آفت مقاوم میگردد.
از دیدگاه گیاهپزشکی، مقاومت آفات به حشرهکشها نتیجهٔ تکامل ژنتیکی تحت فشار انتخابی ناشی از کاربرد نادرست یا بیشازحد سموم است برای کنترل آن باید از مدیریت مقاومت استفاده کرد که شامل:
الف) تناوب حشره کش ها با مکانیزم اثر متفاوت
ب) ترکیب روشهای کنترل غیرشیمیایی (کنترل بیولوژیک، زراعی و مکانیکی)
ج) استفاده هدفمند و در زمان مناسب ازسموم (نه بهصورت تقویمی)
د) پایش مقاومت در جمعیتهای آفت بهصورت دورهای
ه) آموزش کشاورزان و ترویج مدیریت تلفیقی آفات
کودی آلی و محلول در آب است که بر پایه اسید هیومیک (هومات پتاسیم) ، جلبک دریایی و میکرو ارگانیسم ها
مشخصات کامل و استعلام قیمت
